Actueel

Op een van de bovenste verdiepingen in het Huis van Gezondheid in Amersfoort ligt haar nieuwe Institute for Positive Health. Arts en onderzoekster Machteld Huber vertelt over haar gezondheidsconcept positieve gezondheid en de kunst van los durven laten om je handen vrij te hebben.

 

machteld huber“Misschien moet je als zorgprofessional eens zelf goed ziek worden om te ervaren wat het is om patiënt te zijn. Dit ervoer ik in elk geval zelf, toen ik 30 jaar geleden van huisarts ineens patiënt werd. Want dat ik ziek werd, daar kon ik niets aan veranderen en mijn klachten kon ik niet simpelweg negeren. Maar door goed naar de signalen en behoeftes van mijn lichaam te luisteren en door goed te observeren welke dingen mij energie gaven en daar aandacht aan te geven, merkte ik dat ik veel beter met die klachten omgaan. Het klinkt zo simpel, maar het leverde mij veel op. Als arts ging ik hierdoor ook wezenlijk anders naar gezondheid kijken. Want de patiënten met wie ik werkte, waren er zeker ook en misschien wel meer bij gebaat als ik samen met hen keek wat hen het beste hielp, om met hun ziekte om te gaan, dan dat ik alleen een recept uitschreef om de ziekte te bestrijden. Deze ervaringen wilde ik delen en daarom ben ik ook onderzoek gaan doen en tenslotte gepromoveerd. Een lange weg, die uiteindelijk leidde tot de oprichting van het Institute for Positive Health (IPH).

De nieuwe definitie van gezondheid, ‘Gezondheid zien als het vermogen om je aan te passen en je eigen regie te voeren in het licht van de sociale, fysieke en emotionele uitdagingen in het leven’ (uitgewerkt in de zes dimensies van Positieve gezondheid), is niet alleen een verbreding in het denken over gezondheid, maar ook een empowerment van patiënten. Van ‘slachtoffer’ van een ziekte naar een mens die geholpen kan worden het beste aan veerkracht uit zichzelf te halen. Wat is nu mooier dan dat?

Vanuit het veld reageert men enthousiast op deze benadering. Wel vraagt het een omschakeling binnen de zorg om hiermee te gaan werken. In de huidige zorg gaat 96% van alle kosten naar ziektebestrijding en slechts 4% naar preventie en gezondheidsbevordering. Door meer in gezondheidsbevordering te investeren en bijvoorbeeld de kloof tussen de huisartsenpraktijk en het sociale domein in de wijk te overbruggen, is veel gezondheidswinst te boeken. Aandacht voor Positieve gezondheid betekent allereerst aandacht voor wat iemand zelf het belangrijkste vindt om iets aan te doen. Daar kunnen vaak creatieve oplossingen voor gevonden worden. Want niet alles vraagt ‘zorg’. De invloed van bijvoorbeeld een regelmatige wandeling, van je verbonden voelen of van iets doen wat je echt zinvol vindt, op je lichamelijke en psychische welzijn kan groot zijn.

Het vraagt van zorgprofessionals wel een wezenlijk andere benadering en lef. Namelijk om te durven de regie terug te geven aan degene om wiens leven het gaat: de patiënt zelf. We zijn vanuit onze rol van professionals zo geneigd te denken, dat wij weten wat goed voor mensen is. Maar zij weten zelf vaak echt het beste wat ze nodig hebben. Als professionals moeten we meer gebruik maken van die motivatie van mensen, om ze zo te helpen bij hun eigen kracht te komen en het maximale uit zichzelf en hun gezondheid te kunnen halen. Dit betekent durven te vertrouwen, te luisteren en los te laten als professional. Want zoals het zo mooi op een poster van Loesje staat: “Als je loslaat, heb je twee handen vrij.” Wat heb je dan een ruimte!

Ons scoringsinstrument biedt een mooi vertrekpunt om met Positieve gezondheid in de praktijk te beginnen. Onlangs bij ‘Make the move’ zag ik al heel mooie ontwikkelingen. Begin klein en ga eerst zelf aan de slag en ervaar wat je wil uitdragen. Zorg dat je interventies stapje voor stapje verankert. Zoek de samenwerking op, want dan sta je veel sterker. En het meest belangrijke: blijf je richten op de mensen om wie het gaat en luister!”

Machteld Huber heeft het INSTITUTE FOR POSITIVE HEALTH opgericht om de uitwerking van Positieve gezondheid naar de praktijk en het dagelijks leven te bevorderen en ondersteunen. Meer weten? Ga naar: ipositivehealth.com