Inspirerende initiatieven

“Wij willen het onbenutte zorgvermogen van mensen activeren, zodat mensen zelf weer de regie in de hand kunnen nemen”

Stichting Informele Zorg Twente

Aan het woord is Marcel Garritsen, directeur bestuurder bij Stichting Informele Zorg Twente (SIZ Twente). Positieve gezondheid breidt zich steeds verder uit in Nederland. Ook in Twente handelen meer en meer organisaties vanuit het gedachtegoed van positieve gezondheid. In de Inspirerende Initiatieven rubriek worden organisaties die op hun wijze een inspirerend voorbeeld zijn voor positieve gezondheid in Twente uitgelicht.

Mantelzorgers sterker maken

“SIZ Twente bestaat inmiddels 35 jaar. Als vrijwilligersinitiatief zorgden twee studenten maatschappelijk werk ervoor dat mensen met een gehandicapt kind een vaste oppas konden krijgen. Zo konden de ouders met een gerust hart de deur uit gaan en hun accu opladen. Nu noemen we dit respijtzorg, informele zorg of mantelzorg, maar dit was toen nog niet aan de orde. Het initiatief is inmiddels uitgegroeid tot een organisatie die in grote delen van Twente actief is in het kader van mantelzorgondersteuning. De zesduizend mantelzorgers die wij inmiddels ondersteunen zijn heel divers, van ouderen die voor hun dementerende partner zorgen, tot jongeren die voor hun zieke ouder ondersteunen. Met name deze laatste groep neemt sterk toe door de terugtrekkende beweging van de overheid die de boodschap uitzendt dat mensen het meer zelf moeten doen met hun omgeving. Vanuit onze visie willen wij mantelzorgers en hun omgeving ondersteunen door hen sterk te maken en hen in hun eigen kracht te zetten. Zo kunnen zij op hun eigen manier zo goed mogelijk omgaan met de situatie.”

Landelijk voorop lopen

“Wij willen het onbenutte zorgvermogen van mensen activeren, zodat mensen zelf weer de regie in de hand kunnen nemen. Het bereiken van dit doel vindt op verschillende manieren plaats. In de eerste plaats proberen we mensen via cursussen bewust te maken van hun eigen positie en situatie. Vragen als ‘Wat betekent mantelzorg voor jou?’ staan hier centraal. Ook helpen wij mensen met hoe zij ondersteuning kunnen inzetten daar waar nodig, denk bijvoorbeeld aan vakantiemogelijkheden of de beschikbaarheid van zorgvrijwilligers. Eigenlijk geven wij informatie, advies, een luisterend oor en lijfelijke inzet van zorgvrijwilligers. Hier voegen wij als SIZ Twente nog lotgenotencontact en inzet van ervaringsdeskundigen aan toe, wat maakt dat wij eigenlijk landelijke voorop lopen. Dit alles doen wij met 14 fte aan betaalde krachten en zo’n achthonderd vrijwilligers.”

Mantelzorg 267x400

SIZ Twente en de klik met positieve gezondheid

“Positieve gezondheid sluit eigenlijk naadloos aan op onze eigen filosofie. Alles gaat uit van het vermogen om je zelf te redden, ook wel bekend als zelfmanagement. Op het moment dat wij een beperking krijgen zou ons leven wel eens verstoord kunnen raken. In eerste instantie wordt je geleerd hoe je hier mee om moet gaan. Wanneer dit tekort schiet kijken mensen naar naasten in hun omgeving, hier heb je het al over informele zorg. Ons streven is om in dit hele systeem om het individu heen te leren om zo lang mogelijk zelfredzaam te zijn. Waarom is dit belangrijk? Zodat mensen op het moment dat zij achteruit gaan zelf het vermogen hebben om te bepalen wat zij willen en wat volgens hen goed voor hen is. Jarenlang was het gebruikelijk om zorgkeuzes door de professionals te laten bepalen, maar we leven niet meer in die tijd. Professionele zorg is ontzettend belangrijk, maar we moeten geen professionele zorg inschakelen zolang deze nog niet nodig is. Mijn boodschap is dan ook: ‘Laten we samen mensen maximaal in staat stellen om zorg te dragen voor hun omgeving’. Hierbij moet niet alleen aan mensen binnen het gezin worden gedacht, maar ook aan buurtbewoners bijvoorbeeld.”

 “Laten we samen mensen maximaal in staat stellen om zorg te dragen voor hun omgeving.”

 Positieve gezondheid als middel om te motiveren

“Een belangrijke mogelijkheid met positieve gezondheid is om de maatschappij meer te activeren. Aan de ene kant moeten we mantelzorgers en mensen met een beperking aanzetten om sneller aan een ander te vragen of zij iets voor hen kunnen doen. Aan de andere kant moet de maatschappij op een georganiseerde manier gemotiveerd worden om iets voor een ander te kunnen betekenen. De beperking bij positieve gezondheid zit erin dat veel mensen nog vanuit de oude filosofie denken. Velen zijn nog gewend dat alles voor de maatschappij al geregeld is. Het begrip positieve gezondheid zou daarom meer onder de aandacht gebracht moeten worden. Het kan niet meer zo zijn dat we bij alle beperkingen een oplossing van de overheid mogen verwachten. Dit moeten we duidelijk maken aan de mensen, met voorlichting bijvoorbeeld. Mensen moeten zelf meer nadenken over hun gezondheid en hoe zij hier op hun manier mee om kunnen gaan, hier sluit positieve gezondheid perfect op aan.”

 “Het kan niet meer zo zijn dat we bij alle beperkingen een oplossing van de overheid mogen verwachten.”

Richting geven met Twente Gezond

“Twente Gezond kan hét belangrijke platform voor de toekomst zijn. Op dit moment is het eigenlijk het enige wat we hebben. Van hieruit kunnen we namelijk richting gaan geven. Het gezamenlijke richtpunt is erg belangrijk in de samenwerking met partners. Daarnaast is het een ideale manier om goede voorbeelden uit te wisselen, zodat mensen niet meer zelf het wiel hoeven uit te vinden. Maar om dit alles te bereiken is wel menskracht nodig, dit lukt ons niet zomaar.”

SIZ Twente binnen het web van positieve gezondheid

In het onderstaande web is te zien hoe SIZ Twente zichzelf beoordeelt op de zes dimensies van positieve gezondheid.

afbeelding positieve gezondheid informele