Inspirerende initiatieven

"We voorzien mensen van vaardigheden en informatie, zodat zij zelf een afgewogen keuze kunnen maken over hun gezondheid"

Aan het woord is Miranda Velthuis, orthopedagoog bij Tactus. Positieve gezondheid breidt zich steeds verder uit in Nederland. Ook in Twente handelen meer en meer organisaties vanuit het gedachtegoed van positieve gezondheid. In de Inspirerende Initiatieven rubriek worden organisaties die op hun wijze een inspirerend voorbeeld zijn voor positieve gezondheid in Twente uitgelicht.

 Positieve gezondheid in de verslavingszorg

“Tactus is een instelling voor verslavingszorg, wij houden ons bezig met verslavingsthema’s in de breedste zin van het woord. In de praktijk betekent dit dat wij ons bezig houden met werkzaamheden van het voorlichten van jongeren die (nog) geen middelenproblemen hebben tot aan de behandeltrajecten van mensen met een verslavingsprobleem. In de regio Twente heeft Tactus verschillende locaties in Almelo, Enschede en Hengelo. Twee van onze interventies die goed aansluiten bij positieve gezondheid zijn de Talk ’n Joy-vakantieweek voor Kinderen van verslaafde ouders (KVO) en de oudercursus Help! Mijn kind kan niet zonder! De vakantieweek die wij organiseren voor kinderen van verslaafde ouders wordt dit jaar voor de elfde keer georganiseerd. Van 30 juli tot en met 5 augustus gaan wij met de kinderen op Talk ’n Joy-vakantie. Dagelijks zijn er talkblokken waarin aandacht wordt besteed aan thema’s die thuis spelen. Daarnaast is er veel ruimte voor ‘joy’, plezier maken, wat neerkomt op leuke dingen doen zoals vlotten bouwen en naar het pretpark gaan.”

Afbeelding tactus 400x339

Inspelen op de risicogroep

“Met de Talk ’n Joy-vakantieweek hopen we de kinderen een plek te bieden waar ze met elkaar kunnen zijn, herkenning vinden bij elkaar en erkenning voor de problemen die zij ondervinden. Daarnaast geven we ze vaardigheden waardoor ze beter kunnen omgaan met situaties die lastig zijn. Verder zorgen we voor draagkracht door leuke dingen aan te bieden om de kinderen zo de dagelijkse moeilijkheden even te laten vergeten. Wij weten uit cijfers dat deze groep een risicogroep is om ongezond gedrag te ontwikkelen, het mooie aan activiteiten als de vakantieweek is dat je hierop kan inspelen voordat het risico daadwerkelijk een probleem wordt. Wij kijken wat er nodig is om te voorkomen dat de kinderen in de valkuil trappen die wij al voorzien. In principe doen er jaarlijks veertig kinderen mee aan de KVO vakantieweek. De ouders van de kinderen hoeven niet bij ons in behandeling te zijn, als een kind last heeft van een middelenprobleem van een (stief)ouder is dat al genoeg reden om deel te nemen. De kinderen worden op verschillende manieren aangemeld; via de intakes die ouders bij ons hebben, via scholen en netwerkpartners. Daarnaast bestaat de KVO vakantieweek inmiddels al ruim tien jaar waardoor we ook via mond-tot-mond reclame mensen bereiken.”

“Wij kijken wat er nodig is om te voorkomen dat de kinderen in de valkuil trappen die wij al voorzien.”

Ouders echt in hun kracht zetten

“De oudercursus richt zich op ouders van jongeren van 12 tot 23 jaar die problematisch alcohol drinken of te veel drugs gebruiken, overmatig gamen of gokken. Het is de opvolger van onze oudergroepen. In de oudergroepen was er veel ruimte voor het delen van ervaringen aan de hand van thema’s. We misten daar echter de mogelijkheid om mensen echt in hun kracht te zetten. Met de oudercursus hebben we meer mogelijkheden om mensen daadwerkelijk iets bij te brengen en actie te ondernemen. De oudercursussen bestaan uit vier sessies en één terugkombijeenkomst. Ons hele team is nu getraind op deze manier van werken en vanaf september gaan we hiermee aan de slag.

We proberen ouders zoveel mogelijk te betrekken bij het traject van de jongeren, dat begint al bij de intake waar we ouders in principe standaard betrekken. Zo kunnen wij ook met hen in contact komen en hun behoeften te weten komen. Onze ervaring is dat jongeren hun ouders graag betrekken bij het traject, al gaat het soms gepaard met weerstand. Het zou mooi zijn als we met de oudercursus ook ouders kunnen bereiken waarvan kinderen nog geen problemen hebben, puur om hen het één en ander bij te brengen zodat ze voorbereid zijn en minder problemen ervaren in de omgang met de kinderen.”

 Gezondheid, meer dan lichamelijk functioneren

“Bij verslavingszorg, met name in het team Jeugd en Jongvolwassenen, is het vaak zo dat cliënten er lichamelijk nog fit uitzien, maar zij weldegelijk ongezond gedrag vertonen. Hieruit blijkt ook dat alleen lichamelijk functioneren lang niet genoeg is om écht gezond te zijn. Wij voorzien mensen van vaardigheden en informatie, zodat zij zelf een afgewogen keuze kunnen maken over hun gezondheid. Wat niet werkt is zeggen: ‘je moet nu dit doen’, daar zijn mensen veel te zelfstandig voor geworden Met een motiverend gesprek over het gedrag en de keuzes die cliënten kunnen maken, bereik je veel meer. Middelengebruik legt eigenlijk een laagje narigheid over iemand heen, maar daaronder zitten heel vaak gezonde mensen. Deze mensen willen we aanspreken, sterk maken en in hun kracht zetten.”

 “Wat niet werkt is zeggen: ‘je moet nu dit doen’.”

Mensen zelf hun plan laten uitstippelen

“Juist doordat in positieve gezondheid het keuzeprincipe bij de patiënt ligt, denk ik dat het goed past bij Twente. Het voorschrijven van gezond gedrag zoals dat nu vaak nog gebeurt, werkt eigenlijk betuttelend. Mensen hebben zich steeds meer ontwikkeld en hebben een sterke eigen mening, ik vind dat je hier dan ook wel een beroep op mag doen. Zo leg je de regie in de handen van de mensen en kunnen zij zelf het beste plan bepalen. Ik hoop dat we met Twente Gezond meer verbindingen kunnen opzoeken met partners waarmee we dat nu niet hebben. Elkaar beter vinden, ingaan op het aanbod van een ander en het meer beschikbaar zijn voor vragen zie ik als mooie kansen in de samenwerking met andere partners!”

Tactus binnen het web van positieve gezondheid

In het onderstaande web is te zien hoe Tactus zichzelf beoordeelt op de zes dimensies van positieve gezondheid.

Afbeelding positieve gezondheid Tactus